klarinetmuziek.com» klarinet onderdelen

Een licht of een zwaar klarinetriet ?

Tom — Wed, 04 Dec 2013 10:09:55 +0000

Klarinetrieten zijn een bron van frustratie voor veel klarinettisten. Een klarinetriet is een fragiel onderdeel van het instrument, maar kan een enorme impact hebben op je spel. De keuze en de goede zorg voor je rieten zijn belangrijke vaardigheden die een beginnend klarinettist zo vroeg mogelijk moet ontwikkelen.

Het klarinetriet bepaalt je klank, en ook wel of je gemakkelijk speelt of eerder “zwaar”. Met een goed riet kun je vanzelf veel meer … Beginners nemen best een licht riet, dat gemakkelijk aanzet, in combinatie met een mondstuk met een grote tipopening.Als je rieten gaat kopen in de muziekhandel, kun je altijd kiezen hoe licht of hoe zwaar je de rieten wenst: dat zie je aan het nummer dat ze hebben. Hoe hoger het nummer, hoe zwaarder het riet. Het nummer varieert tussen 1 en 5. Meestal is nummer 2 of 3 ideaal voor jou.

Een zwaarder riet is stabieler en heeft een vollere of “dikkere” klank. Nadeel is dat het riet moeilijker aanzet en niet erg flexibel is. Een te licht riet daarentegen spreekt makkelijk aan en klinkt licht en helder. De kans op uitschuivers is wel veel groter, het riet is niet zo stabiel en een te licht riet klinkt soms wel erg schreeuwerig.

De ene klarinetmuziek is natuurlijk de andere niet: sommige bladmuziek vereist een eerder lichte flexibele toon, andere klarinet muziek vraagt om een volle, rijke sonoriteit.

Het klarinettonnetje: De interface tussen het mondstuk en het lichaam

Tom — Thu, 28 Nov 2013 11:59:08 +0000

De klarinet is opgebouwd uit verschillende onderdelen. Het klarinet tonnetje of de sokkel is het gedeelte dat het mondstuk verbindt met het lichaam of bovenstuk van de klarinet. Net als andere delen van de klarinet, zijn tonnetjes verkrijgbaar in verschillende materialen – hout of kunststof. Het belangrijkste verschil tussen de twee materialen is dat de eigenschappen van een tonnetje gemaakt van hout na verloop van tijd kunnen veranderen, terwijl een synthetische ton consistent blijft (hout is een organisch materiaal, dat ademt en uitzet).

Het voordeel van een houten tonnetje is dat het een meer klinkend geluid voortbrengt waar veel spelers de voorkeur aan geven. Je tonnetje zal anders reageren bij verschillende klarinetten, en met verschillende mondstukken. Als je dus van plan bent een nieuw tonnetje te kopen is het een goed idee om het eerst uit te proberen met jouw huidig instrument, en vergeet niet dat als je een mondstuk vervangt, je ook een nieuw tonnetje nodig kan hebben.

Hoewel veel klarinettisten zonder probleem het tonnetje dat oorspronkelijk bij hun instrument zat blijven gebruiken, zullen veel gevorderde spelers gedurende hun gehele loopbaan blijven zoeken naar de perfecte ton voor hun speelstijl en de gewenste klank.

Zoals met alle klarinetstukken, zijn er redenen waarom stukken van betere kwaliteit de voorkeur krijgen. Bij tonnetjes is het belangrijk hoe zij geboord zijn. Veel spelers hebben ervaren dat een superieur tonnetje, dat correct is geboord, resulteert in een rijker voller geluid dan een gewoon tonnetje. Een tonnetje van goede kwaliteit zal een kleinere opening hebben aan de onderkant dan de opening waar het bovenstuk in past. Het voordeel van dit type tonnetje is dat wanneer de geluidsgolf dit punt bereikt, de kolom van de geluidsgolf op zichzelf wordt gereflecteerd meer dan bij een ander tonnetje, met een rijkere klarinetsound als gevolg.

Zoals met alle delen van de klarinet, is een grondige reiniging nodig om het tonnetje in goede staat te houden, in het bijzonder om ophopend vocht te verwijderen. Sommige muzikanten zullen hun tonnetje naar een hersteller brengen om opnieuw te laten bijwerken, als zij het gevoel hebben dat het v
ocht het materiaal heeft doen zwellen (dit geldt enkel bij houten tonnetjes, niet bij kunststof). Een manier om kromtrekken in de sokkel tegen te gaan is om het tonnetje met een bronzen inzetstuk te gebruiken. Een van de beroemdste specialisten in het maken van tonnetjes is het bedrijf Mönning. Deze tonnetjes lopen aan beide uiteinden taps toe, wat resulteert in een de door Moenning genoemde ”smoorspoel”. Deze innovatie wordt verondersteld te resulteren in een rijkere, vollere klank. Andere innovaties bij het ontwerpen van tonnetjes door andere bedrijven zijn tonnetjes met verwisselbare boringen, tonnetjes met massief bronzen inzetstukken en tonnetjes die toelaten te stemmen door te draaien in plaats van ze een beetje uit te trekken.

Klarinetrieten: een kwestie van feeling en van goede zorgen

Tom — Wed, 30 Oct 2013 10:18:21 +0000

Klarinetrieten vergen ook wat onderhoud en verzorging. Je kunt pas oordelen over de kwaliteit van het riet als het eerst goed nat gemaakt is. Droge rieten trillen niet en kunnen niet beoordeeld worden.

Sommigen maken het riet nat door het gewoon in de mond te houden, anderen zetten het liever in een potje water. Dat zou de levensduur van je riet verlengen, maar persoonlijk ervaar ik weinig verschil. Rieten die onmiddellijk heel goed spelen, gaan meestal niet lang mee. Een echt goed riet is in het begin een beetje stug en moet langzaam worden ingespeeld. Pas na een paar dagen is dat riet echt op zijn topniveau, maar dan gaat het ook wel heel lang mee… Een goed idee is ook om niet te lang na elkaar op hetzelfde riet te spelen: wissel wat rieten af. Ze gaan langer mee, en je valt nooit “zonder”. Het is ook plezierig om een aantal lichtere en wat zwaardere rieten te hebben voor verschillende gelegenheden, muziekstijlen of akoestiek. Na het spelen droog je het riet even af en bewaar je het in een stevig geschikt doosje, waarbij de onderkant van het riet best op een vlakke ondergrond ligt. Tijdens pauzes, of indien je niet speelt, bescherm je het riet met de mondstukkap. Is het riet te scherp, kan je proberen om met het schuurbies de zijkanten achteraan de spiegel wat af te schuren. Veel testen en niet teveel ineens afschuren! Een te dof riet kun je bijwerken door juist de zijkanten aan de punt (de bovenkant) van de spiegel wat lichter te maken. Een piepend riet is dikwijls niet symmetrisch. Bekijk het riet in het licht en probeer de symmetrie te herstellen. In ieder geval is het door veel te doen dat je klarinetrieten goed leert bewerken’,

Een riet van riet of niet ?

Tom — Tue, 29 Oct 2013 10:26:51 +0000

Klarinetten en saxofoons zijn blaasinstrumenten met een enkelvoudig riet. Het rietje bestaat uit een strook riet (nu soms ook uit kunststof) dat langs het mondstuk wordt bevestigd met een draad uit leer of kunststof en een klemschroef. Vandaag de dag wordt het mondstuk in de mond gehouden met het riet naar onderen. De muzikant blaast op het mondstuk en doet het fijn bekraste gedeelte van het riet trillen.

De rieten worden ingedeeld naar hardheid of sterkte. De dichtheid van het gebruikte riet bepaalt namelijk de soepelheid en flexibiliteit van het riet. Die hardheid moet worden afgestemd om de opening van het mondstuk en de lengte van de riettafel. In het algemeen produceert een zacht riet een schel geluid, waarbij hoge boventonen meeklinken met de basisnoot. Daar staat tegenover dat ze al gaan trillen bij de minste druk. Een harder riet zal een zachter geluid produceren, maar vergt meer inspanning van de blazer. Het riet is gemaakt van een natuurlijk materiaal (riet). Het instrument gaat daarom ook met elk ander riet een beetje anders klinken. Een riet moet ook een beetje worden ingespeeld voordat het een goed geluid geeft.

Rico-Plasti-Cover-Alto

Sommige klarinetrieten zijn gedeeltelijk bedekt met kunststof (vb. het merk Plasticover), andere zijn volledig uit kunststof (vb. de merken Light en Fibracell), ze hebben over het algemeen een langere levensduur en zijn ongevoelig aan veranderingen in temperatuur en vochtigheid. Muzikanten die heel veel in de buitenlucht spelen geven er dan ook soms de voorkeur aan. Maar hun geluid is beduidend verschillend van een rieten riet (zoals van de merken Anches Rico en Vandoren). Er bestaan tegenwoordig ook rieten die opgebouwd zijn uit vezels en hars (vb. van het merk DIVA S.2000). Behalve dat ze ook ongevoelig zijn voor veranderingen in temperatuur en vochtigheid, hebben ze een veel langere levensduur dan het rieten riet en geven toch een hoge kwaliteit.

Je klarinet onderhouden : een dagelijkse routine in 7 stappen

Tom — Tue, 29 Oct 2013 10:03:06 +0000

Je hebt fijn klarinet gespeeld en je wilt nu op stap. Maar, je mag jouw klarinet niet zomaar laten liggen. Je moet het instrument eerst schoonmaken alvorens het veilig in zijn kist op te bergen.

Nog 7 stappen te gaan, voor je de deur uit kan :

Haal onmiddellijk na het spelen het riet van het mondstuk, spoel het bij voorkeur af onder de waterkraan, droog het goed en stop het in een riethouder waarin het verder kan drogen. Verwijder het mondstuk.
Gebruik een droog poetsdoek om vingerafdrukken weg te vegen van het metaalwerk en de kleppen op het klarinetlichaam. Gebruik geen enkele vorm van metal polish (tenzij het bij jou om een volledig metalen of zilveren klarinet gaat) of enig ander vloeistof op je instrument, met uitzondering van de belangrijkste : olie en kurkvet. De olie zorgt ervoor dat de kleppen vlot blijven bewegen, en kurkvet maakt het monteren van de klarinet makkelijker en houdt het kurk van de connectiestukken droog.
Gebruik een doortrekwisser met lood om de boring (binnenkant) van de klarinet schoon te maken. Begin aan de beker en haal het doekje door de hele klarinet tot aan het tonnetje. Doe dit meerdere keren. Neem nu de stukken uit elkaar en droog de kurken pennen, waarmee de verschillende stukken in elkaar worden gemonteerd. Laat de doortrekwisser drogen voordat je die in je koffer steekt. Het vochtig doek tegen je klarinet veroorzaakt verkleuring van de kleppen.
Vet de kurken in door ze voorzichtig met de vingers met kurkvet in te wrijven. Kurkvet bestaat in verschillende uitvoeringen, maar de meest voorkomende ziet eruit als lippenbalsem. Pas echter op, lippenbalsem is geen geschikte vervanging voor kurkvet, en kurkvet kan giftig zijn als ze wordt ingeslikt, dus niet verwarren die twee ! Doe dit ook niet te vaak. Te veel kurkvet kan de kurken verzwakken en maakt ze vatbaar voor breuk. Onderzoek uw kurken regelmatig en breng kurkvet enkel aan als het nodig is. Of het nodig is hangt af van de droogte (je merkt werk het verschil tussen de vochtige herfstdagen en de droge wintermaanden) of de slijtage van het kurk. Merk je dat het moeilijker wordt om je instrument in elkaar te zetten of uit elkaar te halen, dan is wat extra kurkvet de oplossing.
Neem dan je stofborsteltje. Stofborsteltjes zien er uit als een lange, gedraaide, dunne metaaldraad met aan het ene uiteinde een kleine bezem, en aan de andere kant een soort kleine tandenborstel. Met die kleine borstel kan je zachtjes de ruimtes reinigen tussen en onder de kleppen. Met het bezempje kan je het stof wegvegen uit het mondstuk. Besteedt voldoende aandacht aan de toongaten die uw vingers bedekken omdat er zich vaak allerlei smurrie en vuil van je vingers in verzamelt. Zwabber ook de binnenkant van de klarinetscharnieren, met of zonder kurk , zodat er nergens nog overtollig speeksel blijft hangen.
Misschien wilt je jouw instrument nu nog eens mooi opblinken. Of dit is ook een goed moment om olie aan te brengen op de schroefjes en scharniertjes van het metaalwerk.
Plaats het mondstukkapje over het mondstuk , en berg de verschillende delen van de klarinet op in de klarinetkoffer. Zet de koffer op een veilige plaats .

En nu stappen maar !

veel plezier
de klarinetmuziekredactie

Je klarinet : stuk per stuk bekeken

Tom — Mon, 28 Oct 2013 13:56:26 +0000

Terwijl de leden van de klarinetfamilie er heel verschillend kunnen uitzien, blijft het aantal klarinetonderdelen altijd hetzelfde : 5 of 7 (afhankelijk of je het riet en de ligatuur als afzonderlijke onderdelen bekijkt of als deel van het klarinet mondstuk.)

De 5 grote onderdelen van boven naar beneden zijn:
mondstuk, tonnetje, bovenstuk, onderstuk en beker.

Grotere klarinetten, van de bassethoorn tot de contrabasklarinet, hebben een metalen nek in plaats van het tonnetje. Zij hebben ook bijna standaard een steuntje voor bijkomend draagcomfort. Klarinetten worden tegenwoordig uit verschillende materialen vervaardigd. Meestal wordt hout gebruikt of een plastic polymeer. Daarom zijn de onderdelen ofwel in vorm gegoten (voor kunststof) of gedraaid (voor hout).

De afmetingen van elk deel van de klarinet zijn zorgvuldig gekalibreerd. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat de klarinet met de juiste intonatie speelt. Alle kleppen dienen ook heel precies bij de verschillende onderdelen van de klarinet te passen, zodat de gaten goed dicht zitten en luchtlekken worden voorkomen.

Een klarinet monteren
Het is belangrijk om de verschillende onderdelen van de klarinet goed te leren monteren, want voor je het weet zijn er kleppen omgebogen of anders beschadigd als niet alles op de juiste plaats zit. De kurkpennen moeten licht worden ingevet voordat de afzonderlijke delen in elkaar worden gezet. Zorg dat er geen klepstangen in de weg zitten, wanneer je de verschillende delen aan elkaar zet. Ben je daarmee klaar, zorg dan dat de merklogo’s op elkaar zijn afgestemd. Dit is belangrijk, opdat de boring (de lange kolom van de lege ruimte binnenin) goed is uitgelijnd.