Het klarinetriet bepaalt je klank, en ook wel of je gemakkelijk speelt of eerder “zwaar”. Met een goed riet kun je vanzelf veel meer … Beginners nemen best een licht riet, dat gemakkelijk aanzet, in combinatie met een mondstuk met een grote tipopening.Als je rieten gaat kopen in de muziekhandel, kun je altijd kiezen hoe licht of hoe zwaar je de rieten wenst: dat zie je aan het nummer dat ze hebben. Hoe hoger het nummer, hoe zwaarder het riet. Het nummer varieert tussen 1 en 5. Meestal is nummer 2 of 3 ideaal voor jou.

Een zwaarder riet is stabieler en heeft een vollere of “dikkere” klank. Nadeel is dat het riet moeilijker aanzet en niet erg flexibel is. Een te licht riet daarentegen spreekt makkelijk aan en klinkt licht en helder. De kans op uitschuivers is wel veel groter, het riet is niet zo stabiel en een te licht riet klinkt soms wel erg schreeuwerig.

De ene klarinetmuziek is natuurlijk de andere niet: sommige bladmuziek vereist een eerder lichte flexibele toon, andere klarinet muziek vraagt om een volle, rijke sonoriteit.

De rieten worden ingedeeld naar hardheid of sterkte.  De dichtheid van het gebruikte riet bepaalt namelijk de soepelheid en flexibiliteit van het riet. Die hardheid moet worden afgestemd om de opening van het mondstuk en de lengte van de riettafel.  In het algemeen produceert een zacht riet  een schel geluid, waarbij hoge boventonen meeklinken met de basisnoot.  Daar staat tegenover dat ze al gaan trillen bij de minste druk. Een harder riet zal een zachter geluid produceren, maar vergt meer inspanning van de blazer.  Het riet is gemaakt van een natuurlijk materiaal (riet).  Het instrument gaat daarom ook met elk ander riet een beetje anders klinken.  Een riet moet ook een beetje worden ingespeeld voordat het een goed geluid geeft.

Rico-Plasti-Cover-Alto

Sommige klarinetrieten zijn gedeeltelijk bedekt met kunststof (vb. het merk Plasticover), andere zijn volledig uit kunststof (vb. de merken Light en Fibracell), ze hebben over het algemeen een langere levensduur en zijn ongevoelig aan veranderingen in temperatuur en vochtigheid. Muzikanten die heel veel in de buitenlucht spelen geven er dan ook soms de voorkeur aan. Maar hun geluid is beduidend verschillend van een rieten riet (zoals van de merken Anches Rico en Vandoren). Er bestaan tegenwoordig ook rieten die opgebouwd zijn uit vezels en hars (vb. van het merk DIVA S.2000).  Behalve dat ze ook ongevoelig  zijn voor veranderingen in temperatuur en vochtigheid, hebben ze een veel langere levensduur dan het rieten riet en geven toch een hoge kwaliteit.

Terwijl de Bb de meest gebruikte klarinet is, bestaan er ook klarinetten in A en C, een kleine klarinet in Es/Eb en de bassethoorn in F. Hoewel ze af en toe opduiken in orkestmuziek, worden deze klarinetten toch het vaakst teruggevonden in klarinet ensembles, ook klarinetkoren (clarinet choirs) genoemd.

Om dat specifieke klarinetgeluid te produceren, gebruiken alle klarinet modellen een enkelvoudig riet vastgemaakt op een mondstuk. Door op het mondstuk van de klarinet te blazen gaat het riet trillen, de lucht wordt door het instrument gestuurd. De resulterende trilling in de luchtkolom van het instrument veroorzaakt het geluid. De toonhoogte verandert naarmate er bepaalde gaten in de klarinet worden bedekt, hetzij door de vingers, hetzij door kleppen.

De klarinet was de laatste van de houtblazers die voor het orkest werd ontwikkeld. Het was een verbetering van een eerder blaasinstrument met enkelvoudig riet, de chalumeau. Aan Johann Denner, en later zijn zoon Jacob, worden de wijzigingen in de chalumeau in de vroege 18e eeuw toegeschreven, die leidden tot de klarinet zoals die ons vandaag de dag bekend is.

De eerste componist die een klarinet aan zijn composities toevoegde was Mozart. Hij schreef onder meer het zowat beroemdste concerto voor klarinet. De klarinet werd later in de 20e eeuw omarmd door jazz-musici, de bekendste onder hen is beslist jazz-klarinettist Benny Goodman.

We komen in volgende blogs beslist terug op verschillende aspecten van dit fijne blaasinstrument : klarinet onderdelen, het riet, verschillende types klarinetten en goede klarinet merken, aanwijzingen voor de keuze van een goed instrument voor je speelniveau, tips i.v.m. het leren bespelen van een klarinet, en nog veel meer.

Blijf ons dus gerust volgen, en leer steeds meer bij over je geliefde instrument.

De klarinetmuziek redactie